Hoofdrol voor flexwonen in kunstproject

Mirte, vertel. Vanwaar dit project?

“De oorsprong ligt in mijn studententijd: tien jaar geleden woonde ik in een ‘containerwoning’ op het NDSM-terrein in Amsterdam. Het woonoppervlak was klein en de voorzieningen provisorisch. Hoewel het zijn charme had, voelde het niet echt als een thuis. Ook de sobere omgeving droeg bij aan een gevoel van isolement.”

Waarom dan nu een project?

“De laatste jaren worden flexwoningen steeds vaker gezien als oplossing voor de woningnood. Dat wekte mijn nieuwsgierigheid. Hoe zien die woningen er tegenwoordig uit? In wat voor omgeving is het fijn leven? En welke invloed heeft tijdelijkheid op het ‘thuisgevoel’? Dat ben ik gaan onderzoeken.”

Hoe heb je dat aangepakt?

“Ik deed inspiratie op via de Community of Practice-groep van de Provincie Noord-Brabant. Verder bezocht ik woonprojecten in Tilburg, Eindhoven en Vessem. Ik wilde niet alleen van mensen horen hoe ze wonen, ik wilde het zelf zien. Daarnaast was ik jurylid bij de Brabantse Stijlprijs en sprak ik met beleidsmakers en ontwerpers. Mijn sparringpartner in het project was oud-Rijksbouwmeester Floris Alkemade.”

Wat zijn de belangrijkste conclusies uit je onderzoek?

“Als kunstenaar trek ik zelf geen harde conclusies, ik laat liever de stem van anderen horen. Wel zie ik dat de kwaliteit van modulaire woningen de afgelopen jaren sterk is verbeterd. Verder vind ik houtbouw een positieve manier van bouwen, vanwege de lagere milieu-impact ten opzichte van klassieke bouw met stenen.”

Je hebt ook onze woningfabriek bezocht! Hoe was dat?

“Een eyeopener! Indrukwekkend hoe snel en goed jullie daar woningen bouwen. En hoe enorm die verschillen van mijn situatie in Amsterdam. Vooral het volwaardige karakter heeft me verrast.”

Heb je ook verbeterkansen ontdekt?

“Ik heb gezien hoe belangrijk de buitenruimte is voor het leefcomfort. Een grote haag tussen de woningen en een bestaande wijk kún je zien als ‘meer groen’. Maar veel bewoners ervaren het als afscheiding, als een signaal ‘jullie horen er niet bij’. Zulke situaties kom je nog best vaak tegen.”

Hoe kan het anders?

“Bijvoorbeeld door de modulaire woningen meer te integreren in bestaande woonwijken. Dan komt de schoonheid van élke woning veel meer tot zijn recht. Woongenot zit vaak in kleine dingen. Alleen al de buurtkrant ontvangen maakt een verschil. Ook was er op verschillende locaties behoefte aan een extra ruimte voor gezamenlijke activiteiten. Trouwens, ook bewoners zelf hebben invloed op hun woongenot. Als ze de ruimte voelen - en nemen - om een plek eigen te maken. Denk aan planten in huis, slinger lampjes bij je bed… het zorgt voor een sterker ‘thuis-gevoel’.”

Stel dat je als student had kunnen wonen in een woning van nu. Hoe had je dat ervaren?

“Laat ik vooropstellen dat mijn onderkomen in Amsterdam paste bij mijn leven op dat moment. Ik had als student tóch maar mooi een studiootje voor mezelf! Maar als ik toen een mooie, modulaire houtbouwwoning had kunnen krijgen, had ik het gevoel gehad alsof ik een villa binnenstapte.”

Nog even terug naar je onderzoek: zijn flexwoningen de oplossing voor de woningnood?

“Het blijft lastig om die vraag eenduidig te beantwoorden, want tijdelijkheid speelt voor elke bewoner een andere rol. Aandacht voor een ontworpen directe omgeving is belangrijk. Verder ben ik tijdens het project positief verrast door de materialiteit. Modulaire bouw is een nieuwe manier van bouwen, alleen zien we dat nog niet altijd. Daar ligt een belangrijke sleutel: we moeten modulaire bouw gaan zien als volwaardige woonvorm.”